Motosikletlere sonradan takılan taşıma sepeti ve sepet demiri, AİTM kapsamında teknik olarak değerlendirilmesi gereken tadilatlar arasında yer alabilir. TSE, iki tekerlekli motosikletlere taşıma kutusu tadilatı için özel bir Teknik Muayene Raporu ve taşıma kutusu bulunan motosikletler için Yük Dağılımı Hesabı yayımlamaktadır.
Özellikle motosikletin TSE Seri Tadilat Tip Onayı kapsamında bulunmadığı durumlarda, araç için tekil olarak hazırlanacak münferit tadilat projesi gündeme gelir. Böylece motosiklete takılan sepet, sepet demiri ve bağlantı sisteminin söz konusu araç özelinde uygunluğu değerlendirilir.
Münferit Tadilat Nedir?
TSE'nin tanımı
TSE, AİTM Münferit Araç Uygunluk Belgesi'ni, imalatından sonra AİTM Yönetmeliği kapsamında izin verilen tadilatların yapıldığı araçlar için düzenlenen araç bazlı uygunluk belgesi olarak tanımlamaktadır.
Motosiklet sepeti açısından basitçe;
belirli bir motosiklet + belirli bir sepet + belirli bir sepet demiri
üzerinden tek araç için proje hazırlanması anlamına gelir.
Örneğin elinizdeki motosiklet modeli mevcut bir seri tadilat kapsamına girmiyorsa, motosiklete uygulanacak sepet ve sepet demiri için araç özelinde münferit proje hazırlanması tercih edilebilir.
Motor Sepeti İçin Münferit Proje Ne Zaman Kullanılır?
Münferit tadilat özellikle standart bir seri tadilat kapsamından yararlanılamayan veya araç üzerinde tekil olarak değerlendirilmesi gereken uygulamalarda önem kazanır.
Örneğin kurye motosikletine sepet takılacak ancak motosikletin marka, tip veya versiyonu mevcut seri tadilat belgesinin kapsamında değilse, araç özelinde proje hazırlanması gerekebilir.
Bu projede yalnızca sepet değil; sepet demirinin bağlantı şekli, motosiklet üzerindeki konumu ve yük dağılımı da değerlendirilir. TSE'nin taşıma kutulu motosikletler için ayrıca yük dağılımı hesabı yayımlaması, bu hesabın süreçte önemli olduğunu göstermektedir.
Münferit Tadilat ile Seri Tadilat Arasındaki Fark Nedir?
Temel fark uygulamanın kapsamıdır.
Seri tadilat, tanımlanmış araç tiplerine standart bir tadilat sisteminin tekrar tekrar uygulanmasına yöneliktir. Münferit tadilat ise belirli bir araç için hazırlanan tekil projedir.
Kapsam dışı kalmak yolun sonu değil
Motosikletiniz seri tadilat kapsamına girmiyorsa bu durum sepetin ruhsata işletilemeyeceği anlamına gelmez. Uygun şartların sağlanması halinde münferit araç tadilat projesi üzerinden işlem yapılabilir.
Motosiklet Sepet Projesi Neden Reddedilir?
“Araç proje neden reddedilir?” motosiklet sepeti tadilatlarında en sık sorulan sorulardan biridir.
TSE'nin münferit tadilat sürecinde proje raporu, araç inceleme formu, motosiklet taşıma kutusu teknik muayene raporu ve yük dağılımı hesabı gibi ayrı teknik dokümanlar bulunması, hem proje bilgilerinin hem de araç üzerindeki gerçek uygulamanın kontrol edildiğini gösterir.
Motor sepeti ve sepet demiri projelerinde revizyon veya uygunsuzluk sonucuna yol açabilecek başlıca durumlar şunlardır:
- projedeki sepet veya sepet demirinin araç üzerindeki uygulamayla uyuşmaması,
- araç marka, tip, versiyon veya şasi bilgilerinin hatalı olması,
- sepet demirinin projede belirtilen bağlantı noktalarından farklı monte edilmesi,
- motosikletin izin verilen yük veya yük dağılımı şartlarının sağlanmaması,
- taşıma kutusunun konumu veya bağlantısının teknik gerekliliklere uygun olmaması,
- projede gerekli ölçü, teknik bilgi veya hesapların eksik olması,
- araç üzerinde projede gösterilmeyen ilave değişikliklerin bulunması,
- tadilatın aracın mevcut güvenlik sistemleri veya ilgili teknik düzenlemeleri üzerinde olumsuz etki oluşturması.
TSE de münferit tadilat başvurularında yapılan tadilatın araç üzerindeki diğer teknik düzenlemeleri etkileyip etkilemediğinin ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Projenin Reddedilmemesi İçin Nelere Dikkat Edilmeli?
Proje ile araç birebir aynı olmalı
En önemli nokta, proje ile araç üzerindeki uygulamanın birebir uyumlu olmasıdır. Sepet demiri projede dört bağlantı noktasıyla gösterilmişse araç üzerinde de aynı şekilde uygulanmalıdır.
Sepetin konumu, ölçüleri veya taşıyıcısı sonradan değiştirilirse hazırlanan proje gerçek aracı temsil etmeyebilir.
Ayrıca motosiklet üzerinde taşıma kutusu bulunduğunda yük dağılımının doğru hesaplanması önemlidir. TSE'nin bu araçlar için özel yük dağılımı hesap dokümanı yayımlamasının nedeni de budur.
Sonuç
Motosiklet sepeti ve sepet demiri için münferit tadilat, özellikle seri tadilat kapsamına girmeyen motosikletlerde araç özelinde kullanılabilecek belgelendirme yöntemidir.
Burada amaç yalnızca sepeti ruhsata işletmek değil; motosiklet, sepet, sepet demiri, bağlantı sistemi ve yük dağılımının birlikte teknik olarak değerlendirilmesidir.
Araç projesinin sorunsuz ilerlemesi için en önemli nokta ise hazırlanan projenin motosiklet üzerindeki gerçek uygulamayla birebir örtüşmesi ve gerekli teknik hesapların doğru hazırlanmasıdır. TSE'nin güncel münferit tadilat sayfasında motosiklet taşıma kutularına özel teknik muayene raporu ve yük dağılımı hesabı halen ayrı dokümanlar olarak yer almaktadır.